Best View in Explorer 9+, Firefox 4+, Chrome 10+ or Opera 11+;
Download the new version and install:
فراخوانی ...
 
یکشنبه 1 بهمن 1396 | الاحد 4 جمادي الاولي 1439 | Sunday 21 January 2018
عملیات روانی
پیامدهای اجرای سند جدید امنیت ملی آمریکا نسخه چاپی RSS
  • پیامدهای اجرای سند جدید امنیت ملی آمریکا
    سه‌شنبه 12 دی 1396 ساعت 18:25

    انتشار این سند بر محتوای سند پیشنهادی اثر گذاشته و آن را در برخی ویژگی ها با سندهای پیشین در دوره ریاست جمهوری اوباما و قبل از آن متمایز کرده، از زوایای مختلف قابل توجه است.  انتشار سند امنیت ملی آمریکا که تیم امنیتی

    انتشار این سند بر محتوای سند پیشنهادی اثر گذاشته و آن را در برخی ویژگی ها با سندهای پیشین در دوره ریاست جمهوری اوباما و قبل از آن متمایز کرده، از زوایای مختلف قابل توجه است.

     انتشار سند امنیت ملی آمریکا که تیم امنیتی ترامپ آن را تهیه کرده و شاخص تفکر افراطی و انجیلی آنها بر محتوای سند پیشنهادی اثر گذاشته و آن را در برخی ویژگی ها با سندهای پیشین در دوره ریاست جمهوری اوباما و قبل از آن متمایز کرده، از زوایای مختلف قابل توجه است.

    محتوای این سند 55 صفحه ای که از نمونه های پیشین حجیم تر است و به جای محتوای انشایی و مفهومی، با دسته بندی موضوعی و گاه مصداقی همراه شده، در برخی موارد با دیدگاه های ترامپ متفاوت است. به همین دلیل نمی توان این سند منتشر شده را مبنای قضاوت نهایی از رفتار سیاست های امنیتی و خارجی آمریکا قرار داد و باید این محتوا را با نگاه و رفتار ویژه ترامپ که در یک سال گذشته، تجربه ای از آن در دست داریم، تلفیق کرد و سپس مورد قضاوت قرار داد.

    سند جدید امنیت ملی آمریکا برخلاف نمونه های پیشین آن که تلاش می کرد اهداف و جوهره اصلی سیاست های آمریکا را در پوششی از مفاهیم فریبنده و شیک قرار دهد، ناشیانه به عریان کردن روح سلطه طلب، استعماری، یکجانبه آمریکا که حتی برای شرکای خویش حقوق متعادلی در نظر ندارد و به جز خود، هیچ حقوقی برای دیگر کشورها و ملت ها قائل نیست و کرنش دیگران را «رابطه ای منصفانه» و عادلانه می داند، بیان شده است.

    از سوی دیگر این سند نشان می دهد که با وجود، حرص و ولع سلطه بر جهان و سیاست های تهاجمی نظامی گری آشکار، در سندهای پیشین به راهبرد بازدارندگی و مهار و پرهیز از گزینه های جنگی و مستقیم تأکید دارد و با اصرار جدی بر نوعی ناسیونالیسم تهاجمی و آمریکایی، شرایط انزوای جهانی را برای خود دامن خواهد زد.

    این رویکرد ناسیونالیستی تهاجمی و افراطی، در همه زمینه ها و به ویژه اقتصادی، امنیتی و دیپلماتیک و... رویه ها و چارچوب های رفتاری آمریکا در تعامل با دیگر قدرت ها و بازیگران را بر هم زده و به دنبال ایجاد نظم و رویه های جدید تعاملی با جهان است و موجب سردرگمی بسیاری از شرکای آمریکا می شود.

    برای نمونه، به جای تعامل و مسئولیت پذیری با شرکای اروپایی، به تقسیم تعهدات با ادبیات ناسیونالیستی پرداخته و با اصرار بر گزینه های بازدارنده در قبال روسیه و چین در اروپا، از یک سو توافقات موشکی میانبرد را به خطر انداخته و از سوی دیگر در روابط اقتصادی با روح ناسیونالیسم آمریکایی و افراطی، شرکای اروپایی را در فضای نگرانی امنیتی و یا عدم توازن در مناسبات اقتصادی قرار داده است. 

    این سند در عین حال که مملو از لفاظی های نظامی است، ولی نشان می دهد که گزینه نظامی و تولید جنگ در شرایط فعلی، در دستور ساختارهای تصمیم گیری آمریکا نیست. به ویژه اینکه تأکید دارد که در هیچ جنگ تضمین کننده ای در پیروزی آمریکا وارد نمی شود و مرحله فعلی را برای بازسازی گسترده نظامی و تسلیحاتی آمریکا و با نسل های جدیدی از سلاح و به ویژه توان هسته ای به عنوان ستون فقرات راهبرد بازدارندگی تعیین کرده است.

    این رویکرد تسلیحاتی که ماهیت جنگ سردی دارد، بر فضای مسابقه تسلیحاتی در جهان آثار خود را به جای می گذارد. از نگاه این سند امنیتی، تنها آمریکا حق نفوذ و تسلط بر حوزه های منطقه ای و جهانی را دارد و حوزه های نفوذ برای دیگر قدرت های جهانی یا منطقه ای را تحمل نمی کند.

    این رویکرد اگرچه از قبل نیز به نحوی وجود داشت، ولی بیان عریان آن، فضای امنیتی در عرصه های منطقه ای و بین المللی را دچار تنش های جدید خواهد کرد که از هم اکنون باید مرزهای اروپایی روسیه یا محیط امنیتی چین در جنوب شرق آسیا و غرب آسیا با ایران را، با دوره ای جدید از تنش و ناامن سازی و هرج و مرج و نابسامانی امنیتی و سیاسی بیش از پیش تصور کرد. این رویکرد موجب شده تا چینی ها، سند امنیت آمریکا را امپریالیستی و روسیه از زبان پوتین؛ این سند امنیتی را «ستیزه جویانه و جنگ افروز» توصیف کنند.

     تصویری از محتوای سند امنیت ملی آمریکا

    سند امنیت ملی آمریکا را که سه برابر حجم سندهای پیشین است، خانم «دینا پاول» در تیم امنیتی کاخ سفید تنظیم کرده و با یک مقدمه و چهار بخش به مهم ترین رویکردها و ارزیابی ها و رهیافت های آمریکا پرداخته است. برخی نشانه ها در سند نشان می دهد که ترامپ با محتوای ارائه شده در اجزای سند کاملاً موافق نیست و لذا می توان انتظار داشت که حاصل جمع تعامل رویکردهای سند امنیت ملی و رویکردهای ترامپ را در سیاست های امنیتی آمریکا شاهد باشیم. 

    حفاظت از مرز و سرزمین و فرهنگ و ارزش های آمریکایی، توسعه اقتصادی و ارتقای رفاه آمریکایی، حفظ صلح با تکیه بر قدرت و زور و تقویت و توسعه نفوذ آمریکا در جهان، چهار بخش اصلی این سند را تشکیل می دهد. اگرچه این سند و جزئیات آن باید در فرصتی دیگر و گسترده تر مورد بحث قرار گیرد، ولی تلاش این است تا برخی نکات مهم و پیامدهایی که بر جای می گذارد را بیان کنیم.

    این سند با تکیه بر مفهوم و منطق «اول آمریکا» نوعی یکجانبه گرایی مطلق را در تمامی عرصه های اقتصادی، فرهنگی، امنیتی و سیاسی به نمایش می گذارد که نوع جدیدی از تعاملات و قواعد رفتاری و منطق مناسباتی را برخلاف رویه های گذشته، پایه گذاری خواهد کرد. لحن این سند اگرچه تهاجمی است، ولی به خوبی از آسیب پذیری های آمریکا و افول قدرت آن حکایت می کند و قلدری ناسیونالیستی تهاجمی و یکجانبه گرایی مطلق و مهار و بازدارندگی فعال را برای دوره بازسازی قدرت کامل آمریکا تجویز می کند.

    این سند با تأکید بر ضرورت بازنگری در سیاست های دو دهه گذشته آمریکا و فساد ساختارها و نهادهای حاکم در آمریکا، جبران ضعف ها و آسیب پذیری ها و پاسخگویی در قبال تحولات ژئوپلیتیک منطقه ای و جهانی و بروز قدرت های جدید یا قدرت یابی قدرت های سابق را از طریق بازدارندگی فعال، ناسیونالیسم تهاجمی و یکجانبه گرایی مطلق در تمامی عرصه ها امکان پذیر می داند.

    در بخش اول سند به دلیل اینکه اینترنت را یک اختراع آمریکایی دانسته، معتقد است باید صرفاً فرهنگ آمریکایی را ترویج کند، یا اینکه با وجود پرداخت بیش از 25 درصد از هزینه های سازمان ملل، این سازمان کاملاً در رویکردهای آمریکایی همراه تلقی نمی شود.

    در بخش دوم سند اگرچه از ائتلاف و اتحادهای آمریکا با شرکای خود سخن می گوید، ولی راهبرد «اول آمریکا» رؤیای تعاملی آمریکا را در شرکای این کشور دچار شوک می کند. فضای روابط بین الملل را رقابتی معرفی می کند، ولی یکجانبه گرایی مطلق و عدم پذیرش حقوق دیگران و حوزه های آنان، منطق رقابتی بودن تعاملات را زیر سؤال می برد.

    این بخش معتقد است تهاجم اقتصادی به آمریکا و تجارت ناعادلانه با کشورها و به ویژه چینی ها فرصت های اقتصادی آمریکا را زیر پا گذاشته که باید جبران شوند. همچنین تأکید دارد که چینی ها در حال سرقت از همه حوزه های آمریکا بوده و حتی دانشجویان آنها، دانش و فناوری را در علوم استراتژیک از آمریکا می ربایند. توصیه این سند آن است که برای تأمین امنیت و اقتصاد آمریکا، بخش خصوصی آمریکا باید با وزارت دفاع وارد تعامل جدی شده و با تهدیدات بالا مقابله کنند، یا در بخش مربوط به انرژی، تصریح دارد که تا چند سال بعد آمریکا به عنوان صادرکننده، بر این حوزه مسلط خواهد شد.

    این گزاره معانی متعددی در بردارد که مؤلفه های زیادی را تحت تأثیر قرار خواهد داد. مثلاً با صادرکننده شدن آمریکا، اهمیت ژئوپلیتیکی و امنیتی خلیج فارس تغییر خواهد کرد و مؤلفه های امنیتی در آن برجسته خواهند شد. در دهه های متوالی، همواره انتقال امن انرژی و تضمین امنیت رژیم صهیونیستی دو هدف اصلی در راهبردهای آمریکا بوده که با این گزاره، مسئله ای به نام انتقال امن انرژی جایگاهی نخواهد داشت.

    مضافاً اینکه مدیریت قیمت های انرژی هم از فضای فعلی خارج می شود که آمریکا آن را در سقف قیمتی معینی و بیش از آنچه امروز هست قرار خواهد داد؛ چرا که شرکای آمریکا با شوک قیمتی آسیب خواهند دید و صادرکنندگان دیگر انرژی مثل ایران و روسیه، نباید از قیمت های جدید زیاد بهره مند شوند. سال های پیش رو، از نگاه سلطه انرژی توسط آمریکا، دوره انتقالی است، یا مرحله تسلط کامل آمریکا و یا تبدیل شدن به صادرکننده عمده، نیازمند چند سال زمان می باشد. 

    در بخش مربوط به حفظ صلح و تکیه بر قدرت، سه سطح تهدید را مطرح می کند که چین و روسیه در آن سطح اول را شامل می شوند و آنها متهم به تلاش برای تغییر نظم لیبرالی و آمریکایی در جهان هستند. سطح دوم را ایران و کره شمالی تشکیل می دهد که با لیستی از اتهامات روبه رو هستند. در این سند 17 بار نام ایران در کنار کره شمالی به عنوان تهدید مطرح شده است. سند تأکید دارد که ایران به دنبال اخراج آمریکا از خاورمیانه است و چین به دنبال حذف آمریکا در جنوب شرق آسیا و روسیه به دنبال ابرقدرتی سابق است.  

    روس ها متهم به بلندپروازی بوده و از احتمال درگیری به دلیل اشتباه محاسباتی با روس ها سخن گفته می شود که سوریه و اوکراین یا حوزه دریای بالتیک می تواند، به عنوان جغرافیای آن باشد. در این بخش ایران حامی اصلی تروریسم و تروریسم دولتی و متهم به توسعه موشک های بالستیک و تلاش برای از سرگیری توان هسته ای و دستیابی به سلاح هسته ای از راه های دیگر و دیکتاتوری در داخل کشور است. نفوذ منطقه ای ایران محور مهمی در اتهامات آمریکا علیه ایران است که هم شرکای آمریکا و هم هژمونی آمریکا را هدف قرار داده است. 

    در سطح سوم تهدید از گروه های داعش و القاعده و سنی مذهب نام می برد. 

    سند امنیتی جدید معتقد است که رقبای آمریکا، بدون سلاح های هسته ای، برای آمریکا در حوزه های سایبری و غیر هسته ای تهدید راهبردی محسوب می شوند که باید با آن مقابله شود و در همین ارتباط بر روی توان سایبری ایران و تهدید برای آمریکا، مانور شد و حتی در مراکز مطالعاتی آمریکا در این زمینه مقدمه سازی شده و احتمالاً در کنگره علیه ایران اقدامات جدیدی در پیش خواهد بود. 

    با اینکه این سند بخشی از پاسخ در قبال تهدیدات را دیپلماسی می داند، ولی ساختار وزارت خارجه آمریکا نیمه تعطیل است و وزیر خارجه نیز محور اصلی تحرکات دیپلماتیک آمریکا نیست؛ از این رو می توان نتیجه گرفت که دیپلماسی دفاعی و نظامی و اطلاعاتی، از جمله اهرم های بازدارندگی و اصلی آمریکا خواهند بود.

    اصرار بر «اول آمریکا» و «یکجانبه گرایی مطلق» و «ناسیونالیسم تهاجمی» به این معناست که رفتار و بازی سیاسی آمریکا با دیگران؛ حاصل جمع صفر دارد و به اصطلاح چیزی به نام بازی بردـ برد دیگر وجود نخواهد داشت (هرچند که پیشتر نیز سیاست های یکسویه در منطقه آمریکا وجود داشت) این بحث از این نظر مهم است که جذابیت های شکلی یا تبلیغ شده برای تعامل با آمریکا نه تنها در قبال ایران، بلکه با دیگر بازیگران و قدرت ها و حتی شرکای آمریکا، دستخوش منطق و شرایط جدید خواهد شد و زمینه های تک روی و انزوا یا تنش سازی و بی اعتمادی نسبت به آمریکا را افزایش خواهد داد.

    این بخش از سند نکته مهمی دارد؛ چرا که معتقد است آمریکا در فضای مستمر رقابت شدید با رقبای خود به سر می برد، ولی در جنگ های برابر یا تضمین نشده وارد نخواهد شد. به همین دلیل با تکیه بر نوسازی گسترده در ارتش آمریکا، تسلیحات مدرن، افزایش نیرو و ارتقای آمادگی و تکیه بر جنگ های نامتقارن، خود را برای «جنگ های بزرگ» آماده می کند.

    این بحث نیز معانی و پیامدهای زیادی در بردارد و اگرچه دوره بازسازی توان آمریکایی را با کمترین اتکا بر گزینه نظامی سپری خواهد کرد، ولی سطح تنش های امنیتی را خواهد افزود و نگرانی از جنگ های بزرگ در آینده را برای کشورهای رقیب، تقویت خواهد کرد. 

    در بخش سوم این سند، بر کارکرد سلاح های هسته ای و مدرن شده آمریکایی به منزله بازدارندگی راهبردی تکیه شده و آن را در همراهی با 30 کشور شریک آمریکا دنبال می کند و به نوسازی و تقویت توان هسته ای اصرار دارد. این مسئله با سرعت موجب می شود توافقات هسته ای با روسیه در گذشته، دستخوش تزلزل شده و مسابقه تسلیحات هسته ای و مدرن از سوی قدرت های بزرگ در دستور کار قرار گیرد. سلاح های مدرن هسته ای و موشک های ترایدنت از هم اکنون در دستور کار آمریکا، انگلیس و فرانسه است و روسیه نیز در اولین واکنش ها، بر آغاز این تلاش تأکید کرده است.

    بدیهی است که این رویکرد نیز فضای تنش های امنیت بین قدرت ها را در کنار مؤلفه های دیگر، شدت خواهد بخشید که از یک ناحیه برای ایران فرصت و از ناحیه ای دیگر تهدید به شمار خواهد رفت. در سیاست های بازدارندگی و مهار در این سند، تأکید و اصرار ویژه ای بر تحریم های اقتصادی است تا دشمنان آمریکا از مدیریت این کشور خارج نشوند. گزینه های اقتصادی و چندجانبه در اولویت رفتار مهار آمریکا برای قدرت های رقیب و کشورهای ناهمسوست. این به آن معناست که همان گونه که در یک سال گذشته، ترامپ از سیاست های تحریم علیه ایران، روسیه، چین و کره شمالی استفاده پر تعداد کرده، از این پس نیز این سیاست ها با بهانه های گوناگون استمرار می یابد.

    معنای عملی این سیاست آن است که در محیط داخلی، امید به تعامل و مذاکره با آمریکا و لغو تحریم ها، از مرز یک رؤیا و کابوس فراتر نمی رود و دولت آقای روحانی در یک نقطه عطف گفتمانی و مدیریتی قرار دارد. اگرچه حمایت از اصلاح طلبان در این سند یا بودجه جدید آمریکا، عنوان تکراری در سیاست های آمریکاست، ولی باید محیط داخلی، عامل اجماع سازی در مقابل آمریکا و معیار جدیدی از رفتار و فعالیت سیاسی از سوی اصلاح طلبان شود. 

    در محیط بین المللی نیز تکیه بر سلاح تحریم اقتصادی برای مهار و بازدارندگی رقبا، پیش از اینکه برای آمریکا فرصت سازی کند، می تواند به عامل و ضریب جدیدی برای آمریکاگریزی و زمینه هایی برای همگرایی کشورهای هدف آمریکا، یعنی روسیه، ایران، چین و... تبدیل شود تا سازوکارها و اهرم های بین المللی آمریکا برای تحریم را بی اثر و با آن مقابله کنند. 

    در فصل چهارم که به توسعه نفوذ آمریکا اختصاص یافته، نفوذ و سهم اقتصاد و امنیت محور را دنبال می کند تا به اصطلاح، ارزش های آمریکایی را گسترش دهد. به همین منظور در نگاه منطقی به حوزه های ژئوپلیتیک در جهان، برای هر یک، تجویزها و رویکردهایی را نشان داده است. در این بخش با تکیه بر راهبرد یکپارچه سازی منطقه ای، تغییر در موازنه قدرت منطقه ای را مبنای اثرگذاری های جهانی می داند و ایران و کره شمالی را تهدیدهایی بر می شمارد که به دنبال تغییر در موازنه قدرت منطقه ای هستند. 

    نکته جالب در نگاه منطقه ای این است که از ساحل شرقی آمریکا تا اقیانوس آرام و جنوب شرق آسیا و هند و غرب آسیا را یک منطقه معرفی کرده و هند را تکیه گاه اصلی و مهم برای پیشبرد راهبرد آمریکا در این منطقه معرفی می کند. همچنین نظامی گری چین و کره شمالی را که اقدامات متعددی دنبال کرده اند، تهدید می داند و روابط راهبردی با هند، استرالیا، ژاپن و کره جنوبی را، تضمین مقابله و بازدارندگی می داند. اولویت راهبردی آمریکا در این منطقه را جنگ نمی داند و بر سیاست مهار و بازدارندگی تأکید می کند. با اینکه با پذیرش چین واحد در مقابل چین عقب نشینی می کند، ولی بر استمرار در روابط دفاعی و نظامی با تایوان اصرار می ورزد.

    در اروپا، مشکل اصلی را روسیه می داند که به دنبال بر هم زدن روابط آمریکا با اروپا و تسلط بر اروپاست. همچنین چین را در مسیر تسلط بر زیرساخت های اروپایی می داند و با تأکید بر ماده 5 منشور ناتو، حمایت از هم پیمانان آمریکا را بر خود واجب می داند، ولی در عین حال به پرداخت 2 درصد از GDP کشورهای عضو تا سال 2024 اصرار می ورزد. این رویکرد آمریکا نیز آرامش و امنیت اروپایی را همچون عرصه های اقتصادی  دستخوش تنش خواهد کرد و اگر پیمان موشکی میان برد روسیه و آمریکا، دچار شرایط جدید یا نقض شود، بحران امنیتی در اروپا حاکم و کشورهای اروپایی را با نگرانی های جدید روبه رو می کند. 

    هرگونه واگرایی اروپا با آمریکا به دلیل رویکردهای هزینه ساز و نگران کننده برای ایران یک فرصت است و باید منتظر واکنش های روسی و چینی در این حوزه باشیم. 

    در بخش خاورمیانه ای معتقد است، اگر در گذشته فلسطین[رژیم صهیونیستی] و اسرائیل محور اساسی مشکلات این منطقه قلمداد می شد، اکنون با عادی سازی کشورهای عربی، رژیم صهیونیستی مشکل منطقه نیست و ایران چالش و دشمن اصلی است؛ چرا که از نگاه آمریکا، ایران حامی تروریسم، بی ثبات کننده امنیت منطقه ای، برهم زننده امنیت رژیم صهیونیستی و شرکای آمریکا و همچنین برهم زننده هژمونی آمریکایی است که با توان موشکی بالستیک و نفوذ شرورانه! در منطقه، به دنبال راه های جدیدی برای دستیابی به سلاح هسته ای است که باید با تمامی آنها مقابله کرد.

    این سند خاورمیانه مطلوب را این گونه توصیف می کند که «پایگاه امن تروریست های اسلامگرا نباشد، ثبات امنیت انرژی بهم نخورد و هیچ قدرت مسلط و دشمن آمریکا در آن حاکم نباشد.» جالب است که سند تأکید دارد، با واقع بینی به اوضاع غرب آسیا و خاورمیانه می نگرد؛ چرا که دموکراسی سازی به نتیجه نرسیده و خروج و رها کردن منطقه نیز بی حاصل بوده است؛ از این رو برای مهار تهدیدات ایران دستور کار جدید خود را تسهیل در دستیابی به صلح جامع در فلسطین، تداوم حضور نظامی در منطقه و حفظ توازن قوا و کمک به شرکا به منظور سامانه موشکی در مقابل ایران می داند. 

    با توجه به رفتارهای یک سال گذشته ترامپ و محتوای سند امنیت ملی آمریکا، می توان درک کرد که اقدام ترامپ در زمینه قدس، بخشی از یک جورچین بزرگ تر است که با گام های جدید تکمیل خواهد شد. جوهره این بخش از سیاست های آمریکایی اگرچه شباهت زیادی با سیاست های گذشته این کشور دارد، ولی با قربانی کردن و عبور از قضیه فلسطین و عادی سازی روابط کشورهای عربی با رژیم صهیونیستی، ائتلاف منطقه ای برای دشمنی فعال با ایران را در دستور کار دارد که وزارت خارجه آمریکا اصرار دارد که تأکید کند، این ائتلاف برای فشار نظامی به ایران نیست و عمدتاً دیپلماتیک است.

    این به معنای آن است که سیاست های گذشته آمریکا در عرصه داخلی و منطقه ای علیه ایران با شدت و جدیت جدید کاخ سفید استمرار خواهد یافت و اگرچه به دلیل فقدان تضمین پیروزی علیه ایران در یک جنگ، هدف گذاری نکرده اند، ولی از اهرم های گوناگون به سیاست تقابلی ادامه خواهند داد.

     اصرار آمریکایی ها برای باقی ماندن در شمال سوریه و حتی پذیرش خطر درگیری محاسبه نشده با روسیه، تقویت مجدد گروه های تروریستی و ساماندهی گروه های جدید مسلح و کارشکنی در مسیر مذاکرات سوچی، تلاش های گسترده برای اثرگذاری در روندهای پساداعش در عراق و انتخابات پارلمانی و نفوذ در بیشتر فهرست های فراکسیون های حزبی، اصرار برای حضور پایگاهی در عراق و برنامه ریزی برای استقرار سامانه ضدموشکی جدید در حاشیه خلیج فارس، فروش گسترده تسلیحات به کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، تکیه بر سیاست های تنش ساز دیپلماتیک کشورهای عربی با ایران و...، از جمله اقدامات آمریکاست که ضرورت بازبینی و تکامل راهبردهای خودی در عرصه های داخلی، منطقه ای و بین المللی و تاکتیک های جدید را با فوریت مطرح می کند.

    اگرچه تا به حال نیز آمریکا طیف وسیعی از طرح های غیرقانونی و جنایتکارانه و مداخله گرانه را در قبال ایران و منطقه دنبال کرده و هیچ یک به سرانجام و اهداف خود نرسیده، ولی باید تأکید کرد که شکست برنامه های آمریکایی در گرو تلاش، هوشمندی و اقدام مؤثر و سریع مسئولان کشورمان است.
     هادی محمدی: هفته نامه صبح صادق



    گزارش
    شماره مطلب: 24575
    دفعات دیده شده: 45 | آخرین مشاهده: 2 ساعت پیش