Best View in Explorer 9+, Firefox 4+, Chrome 10+ or Opera 11+;
Download the new version and install:
فراخوانی ...
 
دوشنبه 30 بهمن 1396 | الاثنين 3 جمادي الثانية 1439 | Monday 19 February 2018
عملیات روانی
نگاهی تحلیلی به ریشه های خارجی اعتراضات اخیر؛ «جنگِ استراتژیست ها»/ مقاله ی فارن افرز چگونه پروژه ی «کاخ سفید - ریاض» در کلید زدن اعتراضات در ایران را «لو» داد؟ نسخه چاپی RSS
  • نگاهی تحلیلی به ریشه های خارجی اعتراضات اخیر؛
«جنگِ استراتژیست ها»/ مقاله ی فارن افرز چگونه پروژه ی «کاخ سفید - ریاض» در کلید زدن اعتراضات در ایران را «لو» داد؟ نگاهی تحلیلی به ریشه های خارجی اعتراضات اخیر؛
    «جنگِ استراتژیست ها»/ مقاله ی فارن افرز چگونه پروژه ی «کاخ سفید - ریاض» در کلید زدن اعتراضات در ایران را «لو» داد؟

    دوشنبه 9 بهمن 1396 ساعت 9:41

    آنچه از اطلاعات و اخبار ماه های اخیر بر می آید، جریان نخست با هدایت محور «ترامپ – بن سلمان» تلاش کرد تا با ایجاد شبکه ای از ناراضیانِ مطرح و اسم و رسم دار (سلطنت طلبان، مجاهدین خلق و غیره)، زمینه را برای یک شورش اجتماعی به منظور خدشه دار کردن

    آنچه از اطلاعات و اخبار ماه های اخیر بر می آید، جریان نخست با هدایت محور «ترامپ – بن سلمان» تلاش کرد تا با ایجاد شبکه ای از ناراضیانِ مطرح و اسم و رسم دار (سلطنت طلبان، مجاهدین خلق و غیره)، زمینه را برای یک شورش اجتماعی به منظور خدشه دار کردن موفقیت های منطقه ای تهران در ماه ها گذشته فراهم کند. نگاهی به شعارهای تظاهرات اخیر در برخی شهرهای کشور نیز می تواند سندی بر اثبات این تحلیل باشد؛ شعارهایی نظیر «رضا شاه روحت شاد» یا «ایران که شاه نداره، حساب کتاب نداره» که حتی در شهرهای مذهبی نظیر قم و مشهد سر داده شد.

    آنچه از اطلاعات و اخبار ماه های اخیر بر می آید، جریان نخست با هدایت محور «ترامپ – بن سلمان» تلاش کرد تا با ایجاد شبکه ای از ناراضیانِ مطرح و اسم و رسم دار (سلطنت طلبان، مجاهدین خلق و غیره)، زمینه را برای یک شورش اجتماعی به منظور خدشه دار کردن موفقیت های منطقه ای تهران در ماه ها گذشته فراهم کند. نگاهی به شعارهای تظاهرات اخیر در برخی شهرهای کشور نیز می تواند سندی بر اثبات این تحلیل باشد؛ شعارهایی نظیر «رضا شاه روحت شاد» یا «ایران که شاه نداره، حساب کتاب نداره» که حتی در شهرهای مذهبی نظیر قم و مشهد سر داده شد.

    تیتر تندِ روزنامه «نیویورک تایمز» علیه سخنان دونالد ترامپ درباره اعتراضات خیابانی در ایران، واکنش های متفاوتی را در داخل کشور به دنبال داشته و تحلیلگران درباره آن نظراتی را بیان کرده اند اما به نظر می رسد که این «ساکت باش» را نباید صرفا یک واکنش حزبی و سیاسی به رفتارهای رئیس جمهور ایالات متحده دانست.

     

    در سال های اخیر، دو جریان در غرب با دو نگاه متفاوت به مسائل ایران فعالیت می کنند؛ دو جریانی که هر چند در اصلِ براندازی جمهوری اسلامی ایران توافق حداکثری دارند اما درباره ی چگونگی و مسیر تحقق این نتیجه، دچار اختلافات بنیادین هستند. اگر بخواهیم به صورت آکادمیک بیان کنیم، این دو جریان در برخورد با مساله ایران دارای «هستی شناسی» مشترک ولی «معرفت شناسی» و «روش شناسی» متفاوت هستند.

     

    برای شناخت بهتر این دو جریان و البته دستیابی به شاه کلیدِ وقایع اخیر در برخی شهرهای ایران، می توان از مقاله ی «هاله اسفندیاری»، فعال سیاسی ایرانی - آمریکایی در شماره ژانویه نشریه «فارن افرز» کمک گرفت؛ مقاله ای که هم به تحلیل ماهیت این دو جریان کمک می کند و هم مشخص می کند که اعتراضات اخیر چندان هم «ناگهانی» نبوده است.

     

     

    اسفندیاری در مقاله خود به بررسی یک کتاب پرداخته است. «میثاق پارسا»، استاد دانشگاه دارت موث آمریکا اخیرا کتابی را تحت عنوان «دموکراسی در ایران» منتشر کرده که در آن روایت هایی از مسیر منتهی به دموکراتیک شدن نظام سیاسی در ایران بررسی شده است. پارسا دو کشور را که در تاریخ خود سابقه دموکراتیزه شدن دارند، مثال می زند: کره جنوبی و اندونزی.

     

    در کره جنوبی بعد از اعتراض دانشجویی در ۱۹۶۰، ارتش یک دیکتاتوری ایجاد کرد و مدلی از قانون اساسی خلق کرد که به ارتش به عنوان الیت حاکم برتری می داد اما آنها، دموکراسی به عنوان قاعده کلی را نفی و برای حذف اپوزیسیونِ طبقه متوسط تلاشی نمی کردند. در زمان مناسب، نیروهای میانه رو مجتمع شدند و برای اصلاح دموکراتیک دوباره اقدام کردند. علاوه بر این، دیکتاتوری کره جنوبی به بخش خصوصی قدرتمند اجازه داد تا بر اقتصاد مسلط شود و مسیر را برای صنعتی سازی و رونق اقتصادی باز کند.

     

    در مقایسه با کره جنوبی، دیکتاتوری اندونزی توسط ژنرال سوهارتو در ۱۹۶۷ بنا شد و ایده دموکراسی را نفی کرد و درها را بر روی سیاست های رقابتی بست. به لطف درآمدهای صنعت نفت و صادرات رو به رشد آن، حاکمیت کنترل عمده اقتصاد کشور را به دست گرفت. این دیکتاتوری، به ارتش نقشی عمده در امور سیاسی و اقتصادی داد. در ۱۹۹۷ وقتی اندونزی در گرداب بحران مالی آسیا گرفتار شد، نتیجه چنده دهه سرکوب و فساد، «انقلاب» بود. در ۱۹۹۸، اعتراض های گسترده و آشوب آغاز شد. بعد از پنج ماه و افزایش هزینه حمایت از ارتش، «سوهارتو» مجبور شد استعفا دهد.

     

    پارسا با بررسی این دو الگو، به دنبال طرح و پاسخگویی به این سوال است که دموکراتیزه کردن حکومت های استبدادی از راه اصلاحات صورت می گیرد یا انقلاب؛ سوالی که در مورد ایران، نویسنده کتاب به این نتیجه می رسد که مدل اندونزی بهترین راه حل است. او نتیجه می گیرد که مسیر دموکراتیزه کردن ایران از راه اصلاحات میسر نیست و اگر این شرایط ادامه پیدا کند، ایرانیان تنها یک گزینه برای دموکراتیک کردن نظام سیاسی خواهند داشت و آن گزینه «انقلاب» است.

     

    در واکنش به این نتیجه گیری، هاله اسفندیاری در یادداشت خود به بررسی حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم و همچنین جریان بیداری اسلامی در کشورهای عربی نظیر یمن، مصر، تونس و غیره می پردازد و با تاکید بر بحران سال های اخیر سوریه، نتیه می گیرد که «مردم ایران می دانند که اصلاحات تدریجی از طریق صندوق انتخابات خیلی بهتر از استفاده از گلوله است. مردم انقلابی هنوز به دروازه نرسیده اند.»

     

    تحلیل محتوای این مقاله، مدعای نخست ما درباره وجود دو جریان مختلف در میان سیاستمداران آمریکایی درباره جمهوری اسلامی ایران را اثبات می کند؛ جریانی که راهِ برخورد با ایران را در ایجاد شورش اجتماعی و برخورد سخت جستجو می کند و جریانی که به دنبال تغییر ارزش های اجتماعی و برخورد نرم به منظور تبدیل ایران به یک کرنش گر در برابر واشنگتن است.

     

    آنچه از اطلاعات و اخبار ماه های اخیر بر می آید، جریان نخست با هدایت محور «ترامپ – بن سلمان» تلاش کرد تا با ایجاد شبکه ای از ناراضیانِ مطرح و اسم و رسم دار (سلطنت طلبان، مجاهدین خلق و غیره)، زمینه را برای یک شورش اجتماعی به منظور خدشه دار کردن موفقیت های منطقه ای تهران در ماه های گذشته فراهم کند. نگاهی به شعارهای تظاهرات اخیر در برخی شهرهای کشور نیز می تواند سندی بر اثبات این تحلیل باشد؛ شعارهایی نظیر «رضا شاه روحت شاد» یا «ایران که شاه نداره، حساب کتاب نداره» که حتی در شهرهای مذهبی نظیر قم و مشهد سر داده شد.

     

    از سوی دیگر، جریان دوم که مدت هاست با پروژه نفوذ در حال تغییر ارزش های اجتماعی و تغییر بافت فرهنگی مردم و مدیریت افکار عمومی ایرانیان است و حامیان سرسختی (حزب دموکرات آمریکا، نایاک، بی بی سی فارسی و غیره) نیز دارد، هر چند به حمایت از اعتراضات پرداخت و سعی کرد تا ایران را تحت فشار بگذارد اما از «ماهیت» این وقایع چندان رضایت ندارد و آن را اقدامی عجولانه که شرایط را برای ادامه کار این جریان در ایران سخت می کند، ارزیابی می کند؛ چون بر اساس تحلیل ها و مطالعات میدانی خود باور دارد که دامنه ی اغتشاشات گسترده نمی شود و خطری نظام ایران را تهدید نمی کند. نگرانی این جریان را می توان در نوع واکنش برخی مقامات سیاسی آمریکایی و اسرائیلی یافت؛ جایی که «بنیامین نتانیاهو»، نخست وزیر رژیم صهیونیستی صراحتا از اعضای کابینه دولت خود درخواست کرده تا از اعلام حمایت از معترضین در ایران خودداری کنند.

     

     

    مقاله ی هاله اسفندیاری در «فارن افرز» را باید آوردگاه تقابلِ نظری این دو جریان دانست. اسفندیاری به عنوان پژوهشگر ارشد موسسه «وودرو ویلسون» که سابقه موفقی در فعالیت های براندازی نرم دارد، نماینده ی جریان دوم است و پارسا به عنوان نماینده ی جریان اول حضور دارد. اسفندیاری صراحتا تلاش پارسا برای ارائه ی یک الگو و طراحی مسیرِ دموکراتیک شدن ایران را ستایش می کند اما نظریه پردازیِ سخت او را زیرسوال می برد و خواهان ارائه ی یک مدلِ نرم می شود.

     

    می توان اینگونه نتیجه گیری کرد که اعتراضات اخیر در برخی شهرهای ایران، نوزادِ سناریوهای «کاخ سفید - ریاض» است که البته نارس و با سزارین به دنیا آمده و به همین دلیل نه تنها نوعی به هم زدن برنامه های جریان نفوذ محسوب می شود، بلکه حتی توانایی به مقصد رساندن اهدافِ جریان نخست را نیز ندارد. ولیعهد سعودی قبلا با اقداماتی نظیر تهاجم به یمن، قطع رابطه با قطر و ربودن نخست وزیر لبنان نشان داده بود که «عجول» است و حالا مشخص شده که «جرد کوشنر»، داماد و مغز متفکر دونالد ترامپ هم نقش موثری در این عجول بودن دارد؛ «هول» بودنی که توئیت های پشت سرهم و ذوق زده ی رئیس جمهور ایالات متحده هم آن را تایید می کند.


    مهدی خانعلی زاده:



    خبر
    شماره مطلب: 24592
    دفعات دیده شده: 113 | آخرین مشاهده: 9 ساعت پیش