Best View in Explorer 9+, Firefox 4+, Chrome 10+ or Opera 11+;
Download the new version and install:
فراخوانی ...
 
شنبه 5 خرداد 1397 | السبت 11 رمضان 1439 | Saturday 26 May 2018
عملیات روانی
ایران آمریکا را در «جنگ سیاسی» عراق و سوریه شکست داده است +عکس و فیلم نسخه چاپی RSS
  • ایران آمریکا را در «جنگ سیاسی» عراق و سوریه شکست داده است +عکس و فیلم ایران آمریکا را در «جنگ سیاسی» عراق و سوریه شکست داده است +عکس و فیلم
    شنبه 15 اردیبهشت 1397 ساعت 7:41

    یک اندیشکده آمریکایی گزارش داد: اندیشکده رَند با اشاره به استفاده ایران از امکانات نظامی، اقتصادی، مذهبی و دیپلماتیک برای نفوذ در میان کشورهای منطقه، تهران را بازیگری

    نفوذ ایران در خاورمیانه - نمایه

    اندیشکده رَند با اشاره به استفاده ایران از امکانات نظامی، اقتصادی، مذهبی و دیپلماتیک برای نفوذ در میان کشورهای منطقه، تهران را بازیگری موفق در جنگ سیاسی معرفی می کند.

     در دنیای امروز، تقابل میان دو کشور لایه های متعددی دارد و دیگر صرفاً در حوزه تقابل نظامی و جنگ متعارف قابل تعریف نیست. «جنگ سیاسی» یکی از این لایه هاست که در گزارش حاضر به توضیح و توصیف آن خواهیم پرداخت. آن چه در ادامه این گزارش می خوانید، خلاصه ای از گزارش ۳۵۰ صفحه ای اندیشکده آمریکایی «رَند» با عنوان «جنگ سیاسی مدرن: رویه های کنونی و پاسخ های ممکن[۱]» است.

    **تعریف و تاریخ استفاده آمریکا از جنگ سیاسی

    اندیشکده رَند در اشاره به مفهوم جنگ سیاسی، یادآور می شود که «جورج کنان» دیپلمات آمریکایی در سال ۱۹۴۸ و در چارچوب جنگ سرد، این اصطلاح را این گونه تعریف کرده است:

    جنگ سیاسی، کاربرد منطقی «دکترین کلاوزویتس» [«کارل فون کلاوزویتس» ژنرال و نظریه پرداز جنگی روس که بر ابعاد «اخلاقی» و «سیاسی» جنگ تأکید داشت] در زمان صلح است. جنگ سیاسی، در گسترده ترین تعریف، به معنای استفاده از تمام ابزارهای تحت امر یک کشور، ماقبل جنگ، برای دست یابی به اهداف ملی است. این گونه عملیات ها، هم آشکار و هم مخفیانه هستند و از اقدامات آشکاری مانند اتحادهای سیاسی، اقدامات اقتصادی (نظیر «برنامه بازسازی اروپا» یا همان «طرح مارشال» [برنامه آمریکا برای بازسازی اقتصادی کشورهای اروپای غربی بعد از جنگ جهانی دوم و آماده کردن آن ها برای تبدیل شدن به بازارهایی مستحکم برای محصولات آمریکایی]) و پروپاگاندای «سفید» [تبلیغات صادقانه] تا عملیات های مخفیانه ای مانند پشتیبانی مخفی از عناصر خارجی «هم سو»، جنگ روانی «سیاه» و حتی تشویق [و تحریک] مقاومت زیرزمینی در کشورهای متخاصم را شامل می شود.

    نویسندگان گزارش خاطرنشان می کنند که در نقاط مختلف دنیا، از عبارت های متفاوتی برای اشاره به مفهوم جنگ سیاسی استفاده می شود. به عنوان نمونه، تحلیلگران چینی از عبارت «جنگ نامحدود»، مقامات روسی از عبارت های «قدرت نرم» و «جنگ نسل جدید» و مقامات آمریکایی از طیفی از عبارات از جمله «درگیری های خاکستری»، «جنگ ترکیبی»، «جنگ نامتقارن» و «جنگ نامنظم» برای اشاره به مفهوم جنگ سیاسی استفاده می کنند.

    توضیحاتی درباره جنگ نرم (فارسی)

    کارشناسان اندیشکده رَند در بخش مهمی از گزارش خود، درباره استفاده آمریکا از جنگ سیاسی و ترفندهای آن صراحتاً می نویسند:

    در طول جنگ سرد، طیف وسیعی از اقدامات سیاسی، فرهنگی، اطلاعاتی و اقتصادی از طریق نهادهایی مانند «آژانس اطلاعات آمریکا» (USIA)، «آژانس توسعه بین المللی آمریکا» (USAID)، وزارت خارجه و سازمان اطلاعات مرکزی (CIA) انجام شد. از جمله اقداماتی که به بی اعتبار کردن ایدئولوژی کمونیست کمک نمود، اقدامات مادی در حمایت از نویسندگان، هنرمندان و مجلات و هم چنین پخش برنامه های «صدای آمریکا» بود. اقدامات اقتصادی، شامل کمک های درازمدت و مخفیانه به دولت ها، احزاب سیاسی و اتحادیه ها یا سایر جنبش ها می شد. اقدامات مخفیانه و سری شامل ترور و دیگر «ترفندهای کثیفی» می شد که پس از تحقیقات کمیته های «چرچ» و «پایک» [در اواسط دهه ۱۹۷۰ درباره ترورها و جاسوسی های داخلی و خارجی نهادهای اطلاعاتی آمریکا] محدود شد.

    ناگفته پیداست که افشاگری های اسنودن و موارد دیگری از این دست، به خوبی نشان می دهد که اقدامات طراحی شده آمریکا برای دوران جنگ سرد، امروز هم به همان قوت و بلکه در ابعادی گسترده تر ادامه دارد. چنان که نویسندگان گزارش رَند هم توضیح می دهند، اگرچه در دهه ۱۹۷۰ از نظر قانونی، دست و پای نهادهای اطلاعاتی بسته تر شد، اما «در دهه ۱۹۹۰، تلاش هایی در جهت احیای برخی ظرفیت های خاص انجام شد. به عنوان مثال، علاوه بر حفظ شبکه های رادیویی و تلویزیونی خارج از آمریکا، واشینگتن برنامه های اقتصادی و ترویج دموکراسی جدیدی را از طریق «موقوفه ملی دموکراسی» و «سازمان چالش هزاره» ایجاد کرد.»

    کلیت جنگ سیاسی در قالب یک نمودار

    **استفاده ایران از جنگ سیاسی

    اندیشکده رَند سه فصل از گزارش خود را به بررسی ظرفیت های ایران، روسیه و داعش در استفاده از جنگ سیاسی اختصاص داده است. این اندیشکده آمریکایی در فصل چهارم گزارش، به طور خاص جنگ سیاسی ایران در عراق و سوریه را مورد بررسی قرار داده است. در بخشی از این فصل، می خوانیم:

    طی چند دهه گذشته، جمهوری اسلامی طیف وسیعی از تاکتیک های جنگ سیاسی را پیاده کرده و برای مقابله با نفوذ آمریکا از آن ها استفاده نموده است که اصلی ترین آن ها عبارتند از استفاده از شبه نظامیان نیابتی برای شکل دهی به سیاست های محلی [و منطقه ای] به نفع تهران؛ استفاده از ایدئولوژی مذهبی به منظور جذب کردن و الهام بخشیدن به شبه نظامیان؛ استفاده از نفوذ اقتصادی به عنوان اهرم سیاسی؛ اقدام به جنگ روانی و ترویج ایدئولوژی انقلاب اسلامی از طریق شبکه های رادیویی و تلویزیونی ملی، سازمان های غیردولتی و نیروهای نیابتی وفادار؛ انجام اقدامات در جهت دیپلماسی فرهنگی و مذهبی؛ و همکاری با جنبش های مردمی. ابعاد تأکید ایران بر هر یک از این تاکتیک ها، بستگی به بافت سیاسی و اجتماعی هر یک از کشورهای هدف دارد.

    نویسندگان گزارش توضیح می دهند: «شبه نظامیان نیابتی ایران، با تکمیل ظرفیت های نظامی نامتقارن این کشور، نقش مهمی در استراتژی جنگ سیاسی تهران بازی می کنند. نیروی قدس سپاه پاسداران به عنوان نیروهای اعزامی ایران به خارج از این کشور، رهبری این اقدامات را به عهده دارد. این نیرو، مسئول آموزش شبه نظامیان طرف دار ایران در سراسر خاورمیانه و فراتر از این منطقه است.»

    کارشناسان رَند استفاده ایران از اهرم های اقتصادی در عراق و سوریه را نیز در راستای جنگ سیاسی تهران توصیف می کنند و درباره تاکتیک های جنگ روانی ایران نیز می نویسند: «عملیات های روانی و ایدئولوژیک بخش مهمی از سیاست خارجی ایران را تشکیل می دهند. جمهوری اسلامی، به عنوان دولتی متولدشده از یک انقلاب، اهمیت پروپاگاندا را درک می کند. در حالی که آمریکا، عملیات های اطلاعاتی و روانی را با هدف پشتیبانی از عملیات های نظامی خود انجام می دهد، ایران عمدتاً فعالیت های نظامی را برای پشتیبانی از عملیات های روانی و پروپاگاندای خود انجام می دهد.»

    نمونه ای از قدرت ایران در جنگ سیاسی:
    «ابومهدی المهندس» فرمانده حشد الشعبی عراق، خود را «سرباز حاج قاسم» می داند و به این سربازی افتخار می کند

    شبکه های ماهواره ای ایران به زبان های مختلف از جمله قوی ترین ابزارهای جنگ سیاسی تهران به شمار می روند (جزئیات بیش تر).رَند با اشاره به تأسیس شبکه های خبری العالم، پرس تی وی و هیسپان تی وی توسط ایران، یادآور می شود که صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در ۴۵ کشور دنیا دفتر دارد و ۵ شبکه خبری به زبان های غیرفارسی را اداره می کند. این اندیشکده توضیح می دهد که العالم بعد از حمله سال ۲۰۰۳ آمریکا به عراق تأسیس شد و با به خدمت گرفتن ۵۰ خبرنگار در حدود ۴۰ کشور مختلف، از جمله در غزه و رام الله فلسطین، نقش مهمی در «پوشش ۲۴ ساعته جنگ لبنان در سال ۲۰۰۶ با هدف تقویت نفوذ «محور مقاومت» در سراسر خاورمیانه» داشت. کارشناسان اندیشکده رَند هم چنین معتقدند: «ایران شبکه های خود را با ذائقه مخاطبان مورد نظرش تنظیم می کند. به عنوان نمونه، در حالی که پرس تی وی و هیسپان تی وی از مجری های زن با روسری های شُل و وِل برای مخاطبان غربی خود استفاده می کنند، مجری های العالم از حجابی به سبک محافظه کارانه استفاده می کنند که در جهان عرب رایج است.»

    نویسندگان گزارش به اقدامات ایران در راستای دیپلماسی فرهنگی و مذهبی نیز اشاره می کنند و توضیح می دهند:

    مشخصه دیپلماسی ایران طی دهه اول عمر جمهوری اسلامی، تلاش برای صادر کردن ایدئولوژی مذهبی اش از طریق نهادهای مختلفی مانند «سازمان تبلیغات اسلامی» بود. با این حال، در دهه ۱۹۹۰ و بعد از جنگ ایران و عراق، ایران فهمید که ملت های عرب، بیش تر به اتحاد عربی علاقه مند هستند تا اتحاد اسلامی. بنابراین، تلاش برای ترویج تبلیغات انقلابی، با گذر زمان، به تلاش ظریف تر و سازمان یافته با هدف معرفی فرهنگ و ارزش های ایرانی در خارج از این کشور تبدیل شد. تهران در تلاش برای هماهنگ سازی اقدامات دیپلماسی فرهنگی خود، در سال ۱۹۹۵ «سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی» را تأسیس کرد. مأموریت این سازمان، معرفی ارزش های انقلاب اسلامی و تحقق بخشیدن به «وحدت اسلامی از طریق تقویت روابط فرهنگی میان کشورهای مسلمان» است.

    ایران توانسته خود را به عنوان متحدی وفادار برای دوستانش ثابت کند

    **جنگ سیاسی ایران در عراق

    اندیشکده آمریکایی رَند، ایران درگیر در جنگی سیاسی در عراق توصیف می کند و چهار عنصر را در این جنگ برای تهران برمی شمارد:

    دخالت سیاسی: پس از سقوط رژیم بعثی در بغداد، ایران تلاش کرد تا معارضین سابق در این کشور، از جمله حزب های «دعوه» و «مجلس اعلای اسلامی عراق» را که زمانی مقابل صدام به آن ها پناه داده بود، تقویت کند. با این حال، تهران صرفاً از احزاب شیعه حمایت نمی کند، بلکه روابطی قوی با رهبران کُرد در شمال عراق برقرار کرده است؛ از جمله با «جلال طالبانی» رئیس جمهور سابق عراق و حزب «اتحادیه میهنی کردستان» وی که تهران در مبارزه با صدام به آن کمک کرده بود. طی بیش از یک دهه، تهران تا حد زیادی موفق شده است تا هم پیمانان خود را به سوی عضویت در لیست های متحد هدایت کند و در نتیجه، بلوک های غالب را در پارلمان عراق تشکیل دهد.

    نفوذ اقتصادی: پس از سقوط صدام، اقتصاد عراق بیش تر به ایران وابسته شد و به این ترتیب اهرم سیاسی دیگری در اختیار تهران قرار گرفت. وابستگی عراق به ایران برای تأمین گاز پخت وپز، نفت گرمایش، بنزین و برق، این کشور را به شدت مقابل فشار از جانب تهران آسیب پذیر کرده است. عراق در حال حاضر دومین شریک تجاری بزرگ ایران است و برای تأمین بخش عمده ای از سیمان، کاشی، سرامیک، محصولات لبنی و برق خود، به جمهوری اسلامی اتکا می کند.

    حمایت از شبه نظامیان عراقی: شبه نظامیان مسلح شیعه عراق، ابزارهای کلیدی در استراتژی جنگ سیاسی ایران هستند. شبه نظامیان شیعه عراقی اغلب بیش تر از آن که به احزاب سیاسی شیعه در عراق وابسته باشند، به تهران متکی هستند و همین مسئله، به ایران این فرصت را می دهد که ایدئولوژی انقلابی خود را [در عراق] نهادینه کند و مراکز سنتی قدرت مذهبی و سیاسی در عراق را دور بزند. امروزه، حدود ۵۰ گروه شبه نظامی شیعه در عراق فعالیت می کنند. برخی از این گروه ها علناً به جمهوری اسلامی وفادار هستند و برخی دیگر ارتباط غیرشفاف تری با ایران دارند. از سال ۲۰۰۳ به این سو، نیروی قدس سپاه پاسداران و حزب الله لبنان، هزاران شبه نظامی عراق را آموزش داده اند.

    تبلیغات مذهبی و ایدئولوژیک: طی ده سال گذشته، بنیادهای مذهبی و شرکت های وابسته به دولت ایران، به شدت در نجف و کربلا سرمایه گذاری کرده اند؛ بنا به آمار از سال ۲۰۰۷، ایران سالانه ۲۰ میلیون دلار بودجه برای بهبود زیرساخت های گردشگری شهر نجف فراهم می کند. دولت ایران و متحدان عراقی آن هم چنین در جهت تبلیغ ایدئولوژی «مقاومت» در عراق نیز تلاش می کنند و از رسانه های خود برای ترسیم جمهوری اسلامی به عنوان قابل اعتمادترین متحد عراق استفاده می نمایند. این روایت به طور خاص، پس از آن تقویت شد که بر خلاف تهران که تنها ۴۸ ساعت پس از سقوط موصل، برای کمک به بغداد، سلاح و مشاوران سپاه پاسداران خود را اعزام کرد، حملات هوایی آمریکا تا دو ماه بعد سقوط موصل آغاز نشد.

    آمریکا چه قدر برای جنگ نرم هزینه می کند؟ (فارسی)

    **جنگ سیاسی ایران در سوریه

    کارشناسان اندیشکده رَند، ایران را در سوریه نیز در حال جنگ سیاسی می دانند و معتقدند این جنگ سیاسی، چهار عنصر اصلی دارد:

    آموزش نیروهای دفاع ملی: نیروی قدس سپاه پاسداران نقشی اساسی در شکل دادن به استراتژی کلی ایران در سوریه، از جمله استراتژی جنگ سیاسی این کشور، ایفا کرده است. حدود ۲۰۰۰ افسر سپاه پاسداران تحت رهبری ژنرال سلیمانی، عمدتاً به عنوان مستشار برای نیروهای مسلح سوریه، به این کشور اعزام شده اند. مهم ترین مسئولیت نیروی قدس، تأسیس و آموزش «نیروهای دفاع ملی»، [نیروی داوطلبی الگوگرفته از بسیج و] شبکه شبه نظامیان مردمی سوریه بود که نقش ستون فقرات دفاع اسد مقابل شورشیان را داشتند. از آن جایی که واحدهای نیروهای دفاع ملی از ساکنان محلیِ مناطقی تشکیل شده اند که در آن ها مستقر هستند، هر یک از این واحدها انعکاسی از گروه های مختلف مذهبی آن منطقه است. این یعنی نیروهای دفاع ملی سوریه متشکل از علوی ها، مسیحیان، دروزی ها، ارمنی ها، شیعیان و حتی سنی ها هستند.

    انگیزه های مذهبی برای جنگ جویان شیعه: یکی از ویژگی های محوری جنگ سیاسی ایران در سوریه، تلاش این کشور برای ترسیم این جنگ به عنوان اقدامی ضروری برای دفاع از شیعیان سوریه و حرم های آن ها در دمشق بوده است. ایران کمپین گسترده ای را در شبکه های اجتماعی ترتیب داده و در آن، دخالت های خود در سوریه را در جهت دفاع از اقلیت شیعه و حرم حضرت زینب در دمشق در مقابل تخریب توسط افراط گرایان سنی معرفی نموده است.

    نفوذ اقتصادی: وابستگی اسد به ایران به عنوان رگ حیات اقتصادی سوریه، مزایایی را برای تهران به دنبال داشته است. در میانه تحریم های خردکننده بین المللی علیه ایران، بازار سوریه مسیری را برای صادرات کالاهای ایرانی فراهم می کرد. مهم تر این که سهم گسترده ایران از بازار سوریه، به احتمال زیاد تضمینی برای نفوذ سیاسی تهران در دمشق برای مدت های طولانی بعد از جنگ داخلی در این کشور به شمار می رود. چهار سال انزوای بین المللی سوریه، این کشور را وادار کرده تا اقتصاد خود را از اساس از ترکیه و قطر دور کند و کاملاً با ایران هماهنگ نماید.

    دیپلماسی عمومی: تلاش برای ایجاد علاقه میان مردم سوریه و جمهوری اسلامی نیز یکی دیگر از بخش های استراتژی جنگ سیاسی تهران است. تلاش های هماهنگ در حوزه تبادلات فرهنگی، اقداماتی نسبتاً جدید هستند که پس از انقلاب اسلامی ایران و عمدتاً از جانب ایرانی هایی آغاز شده اند که مصمم بودند تا آرمان های انقلابی خود را صادر کنند. این برنامه ها هم چنین شامل تبادلات دانش جویی و آکادمیک نیز می شوند. به علاوه، به نظر می رسد فعالیت های خیریه نیز بخشی محوری از استراتژی دیپلماسی عمومی ایران در سوریه را تشکیل بدهد. تهران هر یک از استان های سوریه را با یکی از استان های ایران مرتبط کرده است تا برای آن استان، کمک های نقدی، غذایی و دارویی جمع آوری کنند.

    «جیمز جفری» سفیر سابق آمریکا در خاورمیانه ایران را تنها برنده تحولات منطقه می داند

    **پیشنهادات رَند به دولت ترامپ برای تقویت ظرفیت های جنگ سیاسی آمریکا

    کارشناسان اندیشکده رَند پس از بررسی ویژگی های جنگ سیاسی و نقاط ضعف آمریکا در این حوزه، هشت پیشنهاد را به دولت این کشور می دهند تا با استفاده از آن ها قدرت خود در جنگ سیاسی را افزایش بدهد. این هشت پیشنهاد به شرح زیر هستند:

    • برای بهبود هم کوشیِ تمام دولتی، مقرهای فرمان دهی نظامی آمریکا، شامل تمامی ستادهای اعزامی [به خارج از مرزها]، باید به عنوان یک رویه معمول، از نمایندگان دپارتمانی غیرنظامی استفاده کنند تا بتوانند برنامه های وزارت خارجه و سایر برنامه های غیرنظامی را درک کنند، با این برنامه ها هماهنگ شوند، و از حمایت آن ها حمایت نمایند.

    • وزارت دفاع و به خصوص نیروهای عملیات ویژه باید گزینش و آموزش مستشاران نظامی مستقر در دفاتر وزارت خارجه، سفارت خانه های آمریکا و دیگر پست های دیپلماتیک را تشویق و تقویت کنند تا کارآیی این افراد بهبود یابد.

    • هم زمان با آن که خود وزارت خارجه کادری از طراحان [غیرنظامی] را تشکیل می دهد و برنامه های دفترهای منطقه ای و عملیاتی را با یک دیگر ادغام می کند، وزارت دفاع و نیروهای عملیات ویژه نیز باید طراحان نظامی را به وزارت خارجه پیشنهاد بدهند تا این وزارت خانه بتواند نقش رهبری را در واکنش به جنگ سیاسی ایفا کند.

    • فرماندهان نظامی باید از طریق دیدارهای منظم و ارتباطات مکرر، روابط همکاری را با همتایان غیرنظامی خود را ایجاد و حفظ نمایند تا درک و رویکردهای مشترکی درباره درگیری های سیاسی-نظامی میان این دو ایجاد گردد.

    • وزارت دفاع باید مرتباً تلاش کند تا دانش وزارت خارجه و بینش فعلی تیم کشوری آمریکا را در برنامه های نظامی بگنجاند تا بتواند واکنش های مؤثری را مقابل تهدیدات سیاسی-نظامی رقم بزند.

    • جامعه نیروهای عملیات ویژه باید یکی از اولویت های مهم خود را بهبود و اجرای عملیات های اطلاعاتی نوآورانه، همکارانه و با استفاده از تمام منابع موجود قرار دهد.

    • فرماندهان نظامی و وزارت خارجه باید ملزومات مهم اطلاعاتی در زمینه تهدیدات خاکستری را شناسایی کنند و جامعه اطلاعاتی باید توانایی های جمع آوری و تجزیه و تحلیل خود را که به شناسایی ابتدایی براندازی، تحمیل [خواسته به دشمن بدون جنگ[۲]]، و سایر تهدیدات در حال ظهور ماقبل جنگ متعارف اختصاص دارد، افزایش دهد.

    • وزارت دفاع و وزارت خارجه باید از اعزام زودهنگام و ماندگار نیروهای عملیات ویژه برای ارائه ارزیابی ها و شناسایی گزینه های بموقع و عملی برای مقابله با اقدامات ماقبل جنگ متعارف حمایت کند. باید به احتمال افشای فعالیت های حساس، سری یا مخفیانه نیز توجه داشت.


    چنان که در ابتدای گزارش ذکر شد، آن چه در بالا خواندید، صرفاً خلاصه ای کوتاه از گزارش بسیار مفصل اندیشکده رَند بود که به ناچار بسیاری از نکات گزارش اصلی را در خود نداشت. برای خواندن متن کامل گزارش این اندیشکده، حتماً از لینک ارائه شده در ابتدای این گزارش استفاده کنید. هم چنین برای خواندن گزارش های بیش تر در خصوص جنگ نرم و تقابل ایران و آمریکا در حوزه جنگ سیاسی، به بخش «اخبار مرتبط» در انتهای این گزارش مراجعه کنید.




    خبر
    شماره مطلب: 24631
    دفعات دیده شده: 107 | آخرین مشاهده: 11 ساعت پیش